Illegale internetcasino’s gebruiken Facebook, Instagram en Threads om mensen met gokproblemen actief te benaderen. Dat blijkt uit onderzoek van BNR. De onderzoeksredactie van BNR onderzocht de advertentiebibliotheek van Meta en sprak met het bedrijf. Ook werden Judith Noijen van Jellinek, Gea-marit Dekker van het Expertisecentrum Gokken van het Trimbos instituut en Björn Fuchs van branchevereniging VNLOK over de kwestie gesproken.
Het onderzoek betreft minstens honderden advertenties die vooral eind 2025 en in de eerste helft van 2026 zichtbaar waren. Sommige advertenties kregen tientallen views, terwijl andere tienduizenden views bereikten. De reclames richten zich onder meer op mensen die in het CRUKS staan, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Begin 2026 stonden er zo’n 100.000 mensen in het register. Een andere recente telling spreekt van ruim 120.000 aanmeldingen.
Illegale casino’s gebruiken het CRUKS als reclamemiddel
Het CRUKS is een gokstopregister waarin mensen met gokproblemen zich kunnen inschrijven of ingeschreven kunnen worden. Wie geregistreerd staat, kan minimaal zes maanden niet gokken bij legale casino’s. De illegale advertenties presenteren het CRUKS als beperkend en verwijzen vervolgens naar casino’s die zogenaamd zonder het register toegankelijk zijn.
BNR vond dergelijke reclames onder meer via zoekopdrachten naar ‘CRUKS’, ‘geen CRUKS’ en ‘zonder CRUKS’. Facebookaccounts met namen als ‘Zonder CRUKS’, ‘CRUKS’ en ‘Betrouwbare Spelsites’ plaatsten advertenties waarin hoge bonussen en alternatieve betaalmethoden als Brite en Volt werden aangeprezen.
De advertenties zijn vaak met kunstmatige intelligentie gemaakt. In een video zegt een AI gegenereerde vrouw:
“Sta je ingeschreven in het CRUKS en kan je nergens meer spelen? Geen probleem! Internationale casino’s kijken niet naar het Nederlandse register. Speel vandaag nog bij betrouwbare casino’s zonder CRUKS. Bekijk de volledige lijst hier.”
In een andere video beweert een AI gegenereerde man dat de overheid ‘totale controle over jouw gokgedrag’ wil. Vervolgens wordt verwezen naar illegale internetcasino’s die de gokstop negeren.
De advertenties leidden tot voor kort naar een website waarop ‘Beste Casino’s Zonder CRUKS’ werden gerangschikt. Deze casino’s beschikten niet over een gokvergunning van de Nederlandse Kansspelautoriteit (KSA) en waren daarom illegaal. De website is sinds augustus ingrijpend gewijzigd. Er staan nu digitale gokautomaten waarop geen geld kan worden gewonnen of verloren.
Verslavingsdeskundigen waarschuwen voor terugval
Judith Noijen, adviseur preventie bij Jellinek en Verslavingskunde Nederland, noemt het ‘heel zorgelijk’ dat mensen die in het CRUKS staan geregistreerd het doelwit van gokreclames zijn. Volgens Noijen kan stress, eenzaamheid of een andere moeilijke omstandigheid de zelfcontrole verminderen, waardoor iemand opnieuw naar mogelijkheden om te gokken zoekt.
Gea-marit Dekker van het Expertisecentrum Gokken van het Trimbos instituut noemt mensen in CRUKS kwetsbaar:
“Het zijn kwetsbare mensen. Ze hebben zich uit zelfbescherming of anderen hebben ze om hen te beschermen bij CRUKS geregistreerd. Door hun verslaving of persoonlijke problemen kunnen zij op een impulsief moment toch besluiten opnieuw te gokken.”
Volgens Dekker kan een onverwacht getoonde advertentie een directe aanleiding vormen:
“Zo’n reclame komt ongevraagd en ongepland. Het kan een trigger zijn om weer te gokken.”
De Kansspelautoriteit noemt het eveneens ‘zeer onwenselijk’ dat mensen met gokproblemen het doelwit zijn. Volgens de toezichthouder ondermijnen reclames die spelers wijzen op de mogelijkheid om zonder CRUKS te gokken de bescherming die het register juist moet bieden.
Kansspelautoriteit afhankelijk van Meta
De KSA zegt dat samenwerking met Meta essentieel is, maar dat de resultaten nog onvoldoende zijn:
“Meta verwijdert de advertenties die wij onder de aandacht brengen, maar dat betreft slechts een deel van het totale aanbod. Wij vinden dat er nog verdere stappen nodig zijn om illegale gokreclames effectiever tegen te gaan.”
Volgens de KSA worden wel stappen gezet, maar zijn die onvoldoende om het aantal illegale gokreclames op de platforms substantieel terug te dringen.
Meta verwijderde na vragen van BNR talloze advertenties uit de advertentiebibliotheek. Het bedrijf verklaarde schriftelijk dat het ‘handhaving serieus neemt’ en dat adverteerders zich aan de geldende wet- en regelgeving moeten houden. Ook de accounts ‘Zonder CRUKS’ en ‘Betrouwbare Spelsites’ werden verwijderd. Van wie deze accounts waren, is onduidelijk. Beide accounts reageerden niet op vragen van BNR voordat Meta ze verwijderde.
VNLOK bereidt juridische stappen tegen Meta voor
Ook legale Nederlandse kansspelaanbieders willen dat Meta harder optreedt. Branchevereniging VNLOK bereidt een dagvaarding tegen het bedrijf voor en wil daarnaast een klacht indienen bij de Europese Commissie. VNLOK voorzitter Björn Fuchs stelt dat Meta te weinig doet om kwetsbare groepen te beschermen.
De Ksa vergelijkt de huidige aanpak met mollenmeppen. Advertenties verdwijnen soms tijdelijk, waarna illegale aanbieders opnieuw advertenties plaatsen, eventueel via een ander account. Soms verwijdert Meta een advertentie en soms doet de adverteerder dat zelf om minder op te vallen.
Judith Noijen wijst erop dat gebruikers daardoor ook advertenties kunnen tegenkomen wanneer zij niet actief naar een casino zoeken:
“Bij alcoholgebruik kun je bijvoorbeeld adviseren om een bepaalde bar te vermijden. Maar we zijn de hele dag online. Ook zonder bewust naar een casino te zoeken, kunnen mensen deze advertenties in hun feed tegenkomen. Al scrollend stuiten ze er ook gewoon op, dan is het een trigger om weer te gokken.”
Meta verdient mogelijk minstens 10 miljoen euro per jaar
Adverteren op Meta kost geld, waardoor het bedrijf inkomsten ontvangt uit de advertenties van illegale goksites. Meta heeft BNR niet verteld hoeveel de reclames precies opleveren. Het Keurmerk Verantwoorde Affiliates (KVA) en VNLOK schatten dat Meta in Nederland minstens 10 miljoen euro per jaar verdient aan illegale gokadvertenties. Fuchs denkt dat het in heel Europa om ‘honderden miljoenen’ kan gaan.
De online gokmarkt werd in oktober 2021 gelegaliseerd om consumenten beter te beschermen. Toch neemt gokverslaving onder jongeren nog steeds toe. De Kansspelautoriteit schat de omvang van de illegale markt op 617 miljoen euro, tegenover 600 miljoen euro voor de legale markt.
Eerder stapten legale gokbedrijven naar de rechter om Meta te dwingen illegale goksites harder aan te pakken. Ook werd een klacht ingediend bij de Europese Commissie. Volgens VNLOK verwijdert Meta illegale advertenties vooral nadat deze zijn gemeld, wat de branchevereniging omschrijft als ‘dweilen met de kraan open’.