PlayStation heeft besloten om vanaf januari 2028 te stoppen met het produceren van nieuwe videogame discs. De maatregel past binnen de bredere verschuiving van de game industrie naar digitale distributie en zou volgens analyses de winstgevendheid van platformhouders zoals PlayStation, Xbox en Nintendo aanzienlijk kunnen verhogen.
De financiële impact wordt onderbouwd door een analyse van Dr. Serkan Toto, CEO van KantanGames Inc., en aanvullende opmerkingen van industrieanalist Piers Harding-Rolls. Volgens hen biedt de overstap naar digitale distributie uitgevers en platformhouders de mogelijkheid om een aanzienlijk groter deel van de opbrengst van een game te behouden.
PlayStation beëindigt productie van nieuwe gamediscs vanaf januari 2028
De aankondiging van PlayStation om vanaf januari 2028 geen nieuwe videogame discs meer te laten drukken zorgde voor veel reacties binnen de gaminggemeenschap. De beslissing leidde direct tot speculatie dat ook Xbox fysieke discs op termijn zal laten vallen.
Als verklaring werd aanvankelijk aangevoerd dat meer dan 80% van de gamers hun games inmiddels digitaal koopt. Daardoor leek de overgang naar een volledig digitale markt volgens PlayStation een logische volgende stap.
Analisten betwisten die conclusie echter. Zij wijzen erop dat digitale verkopen een veel bredere categorie omvatten dan alleen volledige games. Ook downloadbare content (DLC) wordt daarin meegeteld, waardoor digitale aankopen automatisch een groter aandeel van de totale omzet vertegenwoordigen. Volgens deze analisten is het beëindigen van fysieke discs daarom vooral een maatregel om de winstgevendheid te vergroten.
Analyse laat groot verschil zien tussen fysieke en digitale verkopen
Volgens de analyse van Dr. Serkan Toto gaat bij een fysieke verkoop van een first party game ongeveer 35% van de opbrengst verloren aan productie-, transport- en retailkosten.
Voor third party studio’s ligt dat aandeel rond de 50%, omdat zij naast productie- en distributiekosten ook licentievergoedingen betalen aan platformhouders zoals Sony, Xbox en Nintendo.
Bij digitale verkopen is de kostenstructuur aanzienlijk eenvoudiger. Third party uitgevers dragen uitsluitend een winkelcommissie van 30% af. Bij een game met een verkoopprijs van $70 komt dat neer op ongeveer $21, waardoor er ongeveer $49 aan omzet overblijft.
First party studio’s hoeven deze commissie niet af te dragen en behouden daardoor het volledige bedrag van $70 per digitaal verkocht exemplaar.
Dr. Serkan Toto zegt hierover: “Dat betekent dat Sony, Microsoft en Nintendo vanuit puur financieel oogpunt zowel absoluut als relatief meer redenen hebben om afstand te nemen van fysieke media.”
Industrieanalist Piers Harding-Rolls voegt daaraan toe dat volledig digitale gameverkopen op de langere termijn kansen bieden voor zowel ontwikkelaars als uitgevers.
Analisten verwachten hogere marges, maar plaatsen kanttekeningen
De berekeningen wijzen erop dat uitgevers door het verdwijnen van fysieke discs een groter deel van de omzet kunnen behouden. Daardoor zou de uiteindelijke winst voor bedrijven als PlayStation en Xbox met maximaal 54% kunnen stijgen.
Tegelijkertijd blijft volgens de analisten de vraag bestaan of een strategie die primair gericht is op hogere winstmarges ook gunstig is voor de verdere groei van de game industrie, of dat deze ontwikkeling de sector op korte termijn juist kan schaden.
Daarbij speelt ook de prijsontwikkeling van nieuwe games mee. Nu GTA 6 de verkoopprijs al heeft verhoogd naar $80, bestaat de mogelijkheid dat meer AAA games dit prijsniveau gaan volgen in plaats van de traditionele prijs van $70. In dat scenario kunnen de uiteindelijke winsten uit digitale verkopen zelfs hoger uitvallen dan de huidige berekeningen suggereren.
Analyse houdt geen rekening met alle economische factoren
Dr. Serkan Toto benadrukt dat zijn berekeningen niet als definitieve uitkomst moeten worden beschouwd. Volgens hem is de discussie vrijwel eindeloos en zijn verschillende factoren bewust buiten beschouwing gelaten om de analyse overzichtelijk te houden.
Zo zijn de winstvergelijkingen berekend vóór belastingen. Ook omzetbelasting, een uitgebreidere economische vergelijking tussen fysieke en digitale verkopen en andere factoren, zoals retailverpakkingen met downloadvouchers, zijn niet meegenomen.
Daarnaast kunnen per land extra productie- en distributiekosten gelden die niet volledig zijn verwerkt, omdat uitgevers en verkopers dergelijke gegevens doorgaans niet openbaar maken. Ook hanteren afzonderlijke platformen hun eigen interne beleidsregels en vergoedingen, wat invloed kan hebben op de uiteindelijke cijfers.
Dr. Serkan Toto concludeert daarom: “Dit is geen exacte wetenschap.”
Hogere kosten en toenemende discussie over betaalbaarheid
Naast de financiële voordelen van digitale distributie wijzen analisten erop dat het beheren, onderhouden en uitbreiden van platformen zoals PlayStation, Xbox en Nintendo in de huidige economie duurder is geworden.
Ook het aanhoudende tekort aan RAM en opslagcapaciteit zorgt voor zorgen over de toekomst van gaminghardware.
Tegelijkertijd stellen sommige critici dat bedrijven zoals Sony en Microsoft zich steeds sterker richten op het verhogen van de winst per bestaande klant, in plaats van kosten te verlagen of de productie efficiënter te maken. Volgens hen draagt die strategie eraan bij dat gamen voor de gemiddelde speler ieder jaar minder betaalbaar wordt.
Of deze ontwikkeling zich de komende jaren zal voortzetten of uiteindelijk zal afnemen, is op dit moment nog onduidelijk.