Vier jaar nadat online gokken in Nederland werd toegestaan, is het probleem van illegale gokwebsites nog altijd niet onder controle. De Kansspelautoriteit (KSA) probeert nu via deurwaarders openstaande boetes te innen bij internationale casino’s die buiten de Nederlandse wet opereren. Tegelijk erkent de toezichthouder dat deze aanpak onvoldoende is om het illegale aanbod daadwerkelijk te stoppen. Daarom vraagt de KSA nadrukkelijk om steun van de politiek en van financiële instellingen.
Sinds de invoering van de wet heeft de Kansspelautoriteit in totaal 56 miljoen euro aan boetes opgelegd aan illegale online gokbedrijven. Slechts een fractie daarvan, minder dan 1,5 miljoen euro, is daadwerkelijk betaald. Deze cijfers werden onlangs gepubliceerd. Volgens KSA bestuursvoorzitter Michel Groothuizen laten de betrokken partijen zich nauwelijks afschrikken. Zij negeren de sancties en voelen geen druk om te betalen.
Achterhalen van eigenaren kost maanden
Om alsnog geld te incasseren wil de KSA gebruikmaken van incassobureaus in landen waar de gokbedrijven formeel zijn gevestigd, waaronder Malta, Costa Rica en Curaçao. Dat traject blijkt echter uiterst traag. Groothuizen wijst erop dat de eigendomsstructuren ondoorzichtig zijn. In bepaalde gevallen zijn medewerkers van de toezichthouder maandenlang, en soms zelfs een volledig jaar, bezig met onderzoek voordat een boete juridisch kan worden opgelegd.
Volgens Groothuizen ligt de kern van het probleem niet bij het innen van geld. Het uiteindelijke doel is het uitschakelen van de websites zelf. Zolang de goksites online blijven, blijven spelers bereikbaar.
De illegale markt voor online gokken is de afgelopen jaren in omvang toegenomen
Sinds online gokken in oktober 2021 legaal werd, zijn vergunde Nederlandse aanbieders verplicht zich te houden aan strenge regels. Die omvatten onder meer stortings- en speellimieten en een zorgplicht om problematisch gokgedrag te voorkomen. De wet was bedoeld om gokkers beter te beschermen tegen verslaving. In werkelijkheid is het aantal gokverslaafden juist toegenomen, vooral onder jongeren en mensen met psychische problemen.
Grote geldstromen naar illegale sites
Een ander doel van de wet was het terugdringen van het illegale circuit. Toch speelt 9 procent van de gokkers nog steeds deels of volledig bij niet-vergunde aanbieders. Dat percentage verhult de omvang van het probleem: eind 2024 ging ongeveer de helft van alle online gokuitgaven naar illegale websites.
Volgens Arnt Schellekens, Nationaal Rapporteur Verslavingen, ontbreekt op die goksites elke vorm van bescherming. Spelers kunnen daar in korte tijd zeer hoge bedragen verliezen zonder dat systemen ingrijpen of waarschuwen.
Een concreet voorbeeld is Damian, die zich had laten opnemen in het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Daardoor kon hij niet meer terecht bij legale aanbieders. Desondanks wist een illegale site hem opnieuw aan te trekken, met grote gevolgen: Damian verspeelde 130.000 euro met gokken
Schellekens benadrukt dat het voor spelers nauwelijks zichtbaar is of een site legaal is. Juist mensen met een gokprobleem missen de mentale ruimte om dat onderscheid zorgvuldig te onderzoeken.
Blokkeren van toegang en betalingen
In landen als Frankrijk en Denemarken worden jaarlijks honderden illegale goksites geblokkeerd. In Nederland heeft alleen de autoriteit die toezicht houdt op de verspreiding van kinderporno de bevoegdheid om websites offline te halen; de Kansspelautoriteit beschikt daar niet over. Groothuizen stelt dat er politiek draagvlak bestaat om die bevoegdheid uit te breiden, maar wijst erop dat het ontbreken van een kabinet dit proces vertraagt. Ook wanneer besluiten voortvarend worden genomen, zou de daadwerkelijke invoering pas na jaren plaatsvinden.
In afwachting daarvan zoekt de KSA samenwerking met banken en betaalproviders als iDeal. Door betalingen naar illegale goksites te blokkeren, kan deelname worden bemoeilijkt. Volgens Groothuizen is dat juridisch en praktisch ingewikkeld voor banken, maar lopen er gesprekken om binnen de wet toch drempels op te werpen voor betalingen via Nederlandse rekeningen.