Spelersvakbond VVCS waarschuwt dat gokken onder profvoetballers “volstrekt genormaliseerd” is geraakt en structurele aandacht vereist vanwege financiële en psychische risico’s. Voorzitter Evgeniy Levchenko stelt dit in een interview met Trouw, waarin hij het toenemende gokgedrag binnen het professionele voetbal beschrijft. Uit onderzoek van de VVCS, uitgevoerd een jaar na de legalisering van de online gokmarkt in Nederland in 2021, blijkt dat ongeveer de helft van de profvoetballers weleens geld inzet op wedstrijden.
VVCS signaleert groeiend gokgedrag binnen profvoetbal
Volgens Evgeniy Levchenko, voorzitter van de VVCS en oud-profvoetballer, is het gokgedrag onder spelers de afgelopen jaren toegenomen. Hij spreekt van een structureel probleem binnen de sector. De vakbond kent naar eigen zeggen “genoeg schrijnende verhalen” van spelers die te maken krijgen met zware financiële en psychische gevolgen.
De regels voor profvoetballers zijn daarbij duidelijk; zij mogen niet wedden op hun eigen club, niet op wedstrijden binnen hun eigen competitie en ook niet op jeugdwedstrijden. Ook mogen spelers geen derden inschakelen om in hun plaats weddenschappen af te sluiten op deze wedstrijden.
Sinds 2021 vergroot legale online gokmarkt toegankelijkheid
Volgens de VVCS hangt de toename samen met de legalisering van de online gokmarkt in Nederland in 2021. Levchenko noemt die beslissing “zeer onverstandig”. Sindsdien is het aantal gokbedrijven snel gegroeid en is de zichtbaarheid van gokreclames sterk toegenomen, onder meer op televisie, internet en binnen het voetbal.
Uit onderzoek van de Volkskrant bleek dat alleen al in oktober en november 2021 in totaal 272.812 reclames voor online gokken op tv en internet verschenen. Ook voetbalclubs sloten sponsorcontracten met gokbedrijven. In 2022 kreeg het stadion van ADO Den Haag tijdelijk de naam ‘Bingoal’, verwijzend naar een online casino.
Levchenko wijst daarnaast op de technologische drempelverlaging; waar spelers eerder fysiek naar Holland Casino moesten, kan nu binnen vijf minuten online een account worden aangemaakt. “Het casino zit in je broekzak,” aldus Levchenko.
Kleedkamercultuur versterkt normalisering van gokken
Volgens de VVCS ligt de kern van het probleem niet alleen in regelgeving, maar in de voetbalcultuur zelf. In kleedkamers is gokken een terugkerend gespreksonderwerp geworden. Levchenko stelt dat spelers elkaar beïnvloeden door vooral winstverhalen te delen, terwijl verliezen minder zichtbaar zijn.
Voormalig profvoetballer Arne Nilis (35) bevestigt dit beeld in hetzelfde artikel in Trouw. Hij stelt dat in elke kleedkamer waar hij kwam openlijk over gokken werd gesproken en dat het als vanzelfsprekend onderdeel van de voetbalcultuur wordt gezien.
Arne Nilis beschrijft risico’s en persoonlijke gevolgen
Arne Nilis, zoon van oud-voetballer Luc Nilis, kampte zelf met een gokverslaving. Zijn vader, die succesvol was bij RSC Anderlecht en PSV en in zowel België als Nederland werd uitgeroepen tot voetballer van het jaar, ontwikkelde na zijn carrière eveneens een gokverslaving en bezocht een kliniek in Zuid-Afrika.
Arne Nilis begon op zijn dertiende met wedden bij krantenkiosken en ging daar later online mee door. Op zijn zeventiende tekende hij een contract bij PSV en verhuisde hij naar een appartement in Eindhoven, waar eenzaamheid een rol speelde. Hij gokte vaak tot diep in de nacht, ook wanneer hij de volgende ochtend moest trainen, en kwam herhaaldelijk te laat.
Tijdens blessureperiodes nam zijn gedrag toe. Naar schatting vergokte hij in die jaren 90 procent van zijn inkomen. Uiteindelijk belandde hij in een ontwenningskliniek in Kaapstad, wat hij later zijn redding noemde.
Volgens Nilis spelen meerdere factoren een rol bij voetballers; competitiedrang, veel vrije tijd, relatief hoge inkomens en de illusie dat spelers over een informatievoorsprong beschikken. “Dat is in de praktijk niet zo. Het blijft gokken,” aldus Nilis.
Voorlichting via KNVB licentie en VVCS programma’s
De VVCS zet in op preventie via voorlichting. In het huidige seizoen bezocht de vakbond alle Onder 19- en Onder 21-selecties van Nederlandse betaaldvoetbalclubs. Spelers krijgen uitleg over de regels en horen persoonlijke ervaringen van ervaringsdeskundigen zoals Arne Nilis.
Voorlichting over sportweddenschappen is inmiddels verplicht en onderdeel van de licentie eisen van de KNVB. De VVCS heeft dit onderwerp besproken met de KSA. Daarnaast is een hulplijn voor problematisch gokgedrag opgezet. Vanwege privacyredenen worden geen gegevens over het gebruik vrijgegeven, al stelt Levchenko dat de hulplijn duidelijk in een behoefte voorziet.
Gevolgen zichtbaar in individuele gevallen en sectorbreed
Volgens de VVCS komen incidenten rond gokproblemen onder voetballers regelmatig naar buiten. Oud-international Glenn Helder is een bekend voorbeeld: hij vergokte een fortuin, belandde op het criminele pad en sliep enige tijd in zijn auto voordat hij zijn leven weer op de rails kreeg.
Levchenko stelt dat het taboe rond gokverslaving nog altijd groot is binnen het voetbal. “De verhalen die we horen zijn soms verschrikkelijk,” zegt hij. Volgens hem gaat het probleem verder dan financiële schade en spelen ook psychische problemen een grote rol.
De VVCS verwacht dat verdere aandacht en voorlichting nodig blijven om de normalisering van gokken binnen de voetbalcultuur terug te dringen.